ඉරානය සහ අමෙරිකාව අතර පැවැත්වෙන සාකච්ඡාවල අවසන් අදියර සාර්ථකව ඉදිරියට යමින් පවතින බවට ලැබෙන සංඥාත් සමඟ, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත විය හැකි බවට ඇති බලාපොරොත්තුව හේතුවෙන් ආසියානු බොර තෙල් වෙළෙඳපොළ තුළ දැඩි මිල පහළ යාමක් වාර්තා වී තිබේ.
අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පසුගියදා ප්රකාශ කළේ, ඉරානය සමඟ ඇති කරගැනීමට නියමිත නව එකඟතාවයේ කොටසක් ලෙස හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීමට අවධානය යොමුව ඇති බවයි.
එම ප්රකාශයෙන් පසු ලෝක බලශක්ති වෙළෙඳපොළ තුළ ක්ෂණික ප්රතිචාරයක් ඇති වූ අතර, විශේෂයෙන්ම ආසියානු බොර තෙල් මිල ගණන් කැපී පෙනෙන ලෙස පහළ ගොස් ඇත.
අද (25) උදෑසන වනවිට බ්රෙන්ට් බොර තෙල් මිල 5%කින් පහළ ගොස් ඩොලර් 97.90ක් ලෙස සටහන් වී තිබේ.
එමෙන්ම, අමෙරිකානු WTI බොර තෙල් මිලද 5.3%කින් පහළ ගොස් ඩොලර් 90.93ක් දක්වා අඩුවී ඇති බව විදෙස් ආර්ථික වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
කෙසේ වෙතත්, මැදපෙරදිග වෙළෙඳපොළ තුළ වැදගත් භූමිකාවක් ඉටුකරන මර්බන් බොරතෙල් මිල සුළු වශයෙන් 0.06%කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 102.21ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.
විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්බන්ධ අනතුරුදායක තත්ත්වයන් ලිහිල් වීමේ බලාපොරොත්තුව ආයෝජකයන්ට සහ බලශක්ති වෙළෙඳපොළට යම් සහනයක් ලබාදී ඇති බවයි.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති ප්රවාහන මාර්ගවලින් එකක් ලෙස සැලකෙන අතර, ලෝක බොරතෙල් සැපයුමේ විශාල කොටසක් එම මාර්ගය හරහා ප්රවාහනය කෙරේ.
ඉරානය සහ බටහිර රටවල් අතර ඇතිවූ උණුසුම් තත්ත්වයන් හේතුවෙන් පසුගිය සති කිහිපය තුළ බොර තෙල් මිල ඉහළ ගොස් තිබූ අතර, ගෝලීය වෙළෙඳපොළ තුළ දැඩි අනిశ্চිතතාවක්ද නිර්මාණය වී තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, නව සාකච්ඡා සහ සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත විය හැකි බවට ඇති බලාපොරොත්තුව හේතුවෙන් ආසියානු කොටස් වෙළෙඳපොළවලද වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ.
ඒ අනුව ජපානයේ Nikkei 225 කොටස් දර්ශකය ඉතිහාසයේ පළමු වරට 65,000 සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් සඳහන් කරන්නේ, බොරතෙල් මිල පහළ යාම දිගටම පවතින්නේ නම්, ඉන්ධන ආනයනය කරන රටවලට විශාල සහනයක් හිමිවිය හැකි බවයි.
විශේෂයෙන්ම ශ්රී ලංකාව වැනි ආනයන මත වැඩි වශයෙන් රඳා පවතින ආර්ථිකයන් සඳහා මෙය ධනාත්මක වර්ධනයක් විය හැකි බවද ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.
කෙසේ වෙතත්, මැදපෙරදිග කලාපයේ දේශපාලන සහ යුදමය තත්ත්වයන් තවමත් සම්පූර්ණයෙන් ස්ථාවර නොවීම හේතුවෙන් වෙළෙඳපොළ තුළ අවදානම් තත්ත්වයන් තවදුරටත් පවතින බවද විශ්ලේෂකයන් අවධාරණය කරයි.
ඉදිරි දින කිහිපය තුළ අමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර සාකච්ඡාවල ප්රගතිය අනුව ලෝක බොර තෙල් වෙළෙඳපොළේ දිශානතිය තීරණය වනු ඇතැයි ආර්ථික අංශ පෙන්වා දෙයි.
